Als iemand jou aan tafel vraagt op te scheppen, verdeel je dan het eten over de borden of ga je dan opeens stoere verhalen ophangen? Als Facebook nieuwe privacy-instellingen aankondigt (als ze dat al doen), bestudeer je en begrijp je de toelichting dan of accepteer je ze direct en klik je de voorwaarden ongelezen weg? Als een politicus voortdurend loze beloftes doet, maar wel een enorme aanhang heeft, vraag je je dan af hoe dat kan?

En als je die eerste paragraaf leest, denk je dan: wat hebben deze drie zaken met elkaar te maken? Taal, natuurlijk. Of beter nog: het spelen met taal. Soms is dat spel onschuldig. Maar het kan ook politiek ingezet worden, bijvoorbeeld wanneer politici hun standpunten en die van hun tegenstanders framen (‘de linkse kerk’ of ‘rechtse rakkers’). Dat kan soms een enorme impact hebben, bijvoorbeeld wanneer voor volkerenmoord het onschuldiger klinkende ‘zuivering’ wordt gebruikt; daar komen minder mensen tegen in opstand.

Douglas Rushkoffs in codekringen veelvuldig geciteerde ‘Program or be programmed’ waarschuwing luidde: als je de (programmeer)taal niet beheerst, leg je het af tegen mensen of systemen die de taal wel naar hun hand weten te zetten. In feite geldt dat in brede zin: wie de taal machtig is, kan invloed uitoefenen.

Wie zich verdiept in taal, krijgt beter vat op communicatie en interactie, op maatschappelijke processen en kan zich daarin beter staande houden. Gelukkig geldt ook: wie zich verdiept in taal, doet vaak ook ontzettend geestige ontdekkingen. Met taal kun je lachen.

Blogs in de categorie De Woorden De Baas gaan over de impact die woordkeuze kan hebben op discussies of zelfs op relatie tussen mensen en organisaties. Of over ontwikkelingen in de taal en – wat luchtiger – hoe taalverwarring ook best grappig kan zijn. Over hoe in het schoolvak Nederlands meer aandacht zou moeten besteden aan taalbeschouwing in plaats van taalregels. Maar in deze categorie kan het ook gaan over boeken die mij (en anderen) aan het denken hebben gezet. Want wie leest, probeert grip te krijgen op andermans woorden – en gebruikt ook weer woorden om een verhaal te interpreteren.

De woorden de baas?
Facebooktwitterpinterestlinkedintumblrmail
Getagd op:            

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *